Aynı motifi kumaş yüzeyinin üstünde ve altında şekillendiren iki numuneyi karşılaştırın. Motifin dış çizgisini, ters yüzü ve ürün üzerindeki görünümü birlikte değerlendirin.

Bir emboss motifinin kabartılmış veya çökertilmiş hâlinin daha okunaklı olduğunu, iki biçimi aynı kumaşın aynı yüzünde ve aynı ölçekte deneyerek anlayabilirsiniz. Kabartmada işaret çevresindeki zeminden yükselir. Çökertmede işaretin içi çevresindeki yüzeyin altında kalır. İki numuneyi aynı yönde yerleştirin ve önce motifin dış çizgisine, uçlarına ve zeminle geçişine bakın. Ardından görünümü ürünün normal bakış uzaklığında ve kumaşın alacağı biçimde karşılaştırın. Ters yüzde oluşan izi ayrıca inceleyin. Tercihiniz, motifin ne kadar kolay tanındığı kadar ürünün hangi yüzlerinin görüneceğine ve kumaşın nasıl kullanılacağına bağlıdır.
Örneğin lacivert kumaş üzerinde ucu bir tarafa eğilen sade bir yaprak düşünün. Kabartılmış numunede üst bölüm ışığı tutarken yaprağın bir kenarı zemine hafif gölge düşürebilir. Çökertilmiş numunede içe inen yamaçlardan biri koyu, öteki daha aydınlık görünebilir. Aynı yaprak iki kumaşta da bulunur fakat bakış açısı değiştiğinde ilk fark edilen kenar değişebilir. Birinde yaprağın ucu net kalırken ötekinde daha yuvarlak görünebilir. Hangisinin belirgin olduğuna karar vermek için parçaları yalnız yakın planda değil, işaretin üründe görülmesini beklediğiniz mesafede de değerlendirin.
Silindirle yapılan kabartma Türkçede gofre, İngilizcede roller embossing adıyla geçer. Buradaki kabartma ve çökertme ayrımı ise motifin bitmiş kumaş yüzeyindeki yönünü tarif eder.
Çizimde hangi yüzün ürünün dışına bakacağını belirleyin. Önde bitmiş hâli görülecek işaretin, zeminden yukarı mı çıkacağını yoksa yüzeyin içine mi ineceğini yazın. Kumaş yüzeyine göre yükselen biçime kabartma, aşağı inen biçime çökertme veya deboss denir. Tekstil işlerinde emboss adı yüzeydeki kabartılı desen uygulamaları için genel bir ifade olarak da kullanılabilir. Bir tedarikçiden numune isterken adıyla birlikte görünecek yüzü ve yönü bildirin. O yüzün karşı tarafında oluşabilecek görünümü de işaretleyin. Kalıp tarafındaki çıkıntı ile bitmiş kumaşta görülen çıkıntı aynı açıklamada karışmamalı.
Yaprağı aynı ölçekte iki çizimde gösterin. Ucu, uzun ekseni, dış çizgisi ve kumaş yönü sabit kalsın. Bir kopyada yaprağın alanı çevresindeki zeminin üstünde, diğerinde altında olarak işaretlensin. Eğer yaprağın içi dolu bir biçimse yalnız çevresine yükselen veya çöken dar bir çizgi eklemek aynı tasarımı vermez. Birinde tüm yaprak alanı değişecek, diğerinde yalnız çevre çizgisi yer alacaksa, hem rölyef yönü hem motifin kendisi değişmiş olur. Tasarım seçiminin hangisine dayandığını anlayabilmek için önce aynı biçimin iki yönünü, sonra gerekirse çizgili ve dolu yorumlarını ayrı deneyin.
Kumaş üzerinde gerçek parçalar hazırlamadan önce, iki yönün seçilen malzeme ve işlemle uygulanabilirliğini üreticiyle görüşün. Seçilen yöntemde iki numunenin aynı profil yüksekliğine ulaşması veya kenarlarının aynı keskinlikte çıkması gerekmeyebilir. Üretim yöntemi nedeniyle değişen bir büyüklük varsa numune kartında belirtin. Tedarikçinin sunabildiği iki gerçek numuneyi değerlendirin. Aynı kumaş elinizdeyse bir parçasını işlemsiz ayırın. Böylece önde gördüğünüz parlama veya arka yüzde hissedilen sertlik, referans kumaşta da var mı diye bakabilirsiniz. Tasarım iki kumaşta denenecekse her kumaş için kendi numune çiftini saklayın.
İki biçim için karar vermeden önce yaprağın hangi yanındaki geçişin okunurluğu belirlediğini tarif edin. Geniş bölüm yuvarlaktır, uç ise hafifçe bir tarafa çekilir. Belirgin aralığı görmek için her numunede aynı dış konturun boyunca ilerleyin. Bir numunenin kenarı daha yayvan çıkarsa, bu görünümün yalnız kabartma yönünden mi yoksa geçişin daha geniş olmasından mı kaynaklanabileceğini not edin. Derinliğin eşitliği önemliyse, her numunenin yüzeyini aynı yöntemle ölçün. Numune kartına tedarikçinin yeniden deneyebileceği özelliği yazın. Örneğin yaprak boyu korunacak ve uç çevresindeki geçiş bir sonraki örnekte yeniden değerlendirilecek. Değişiklikten sonra eski ve yeni şekli birlikte saklayın.
Numuneleri aynı desteğe, yüzleri yukarı ve yaprak uçları aynı yöne bakacak biçimde koyun. Kumaşın iplik yönünü de eşleştirin. İnce bir kavis, kumaşın zemine göre bir tarafında farklı ışık aldığında daha koyu görünebilir. Hafif yandan ışıkta önce yaprağın ışığa bakan kenarını ve karşı kenarını bulun. Sonra zeminden şekle doğru bakın. Kabartılmış yaprakta zemin üzerinde bir yükselme, çökertilmiş yaprakta daha alçakta kalan bir iç yüz arayın. Gölgenin hangi tarafa düştüğünü not edin. Tek bir açıdaki parlaklık farkı, yüzeyin nasıl şekillendiğini tek başına açıklamaz.

Numunelerden biri pencereye daha yakınsa, ikisini döndürmeden yerlerini değiştirin. Aynı motifin görünümü parçayla birlikte yer değiştiriyorsa gözlem daha kolay tekrarlanır. Bakış açısını biraz alçalttığınızda yaprağın hangi kısmı seçilebilir kalıyor? Geniş tarafını, ucunu ve dış çizgideki yön değişimini ayrı düşünün. Kabartmada yamaç boyunca aydınlık bir sınır, çökertmede iç yüzeyde karanlık bir bant oluşabilir. Benzer gölgeler farklı yamaçlarda ortaya çıkabileceği için gölgeli alanın bulunduğu yere ve kumaşın fiziksel yüzüne birlikte bakın. Yakın ve uzak iki görüntü saklayın. Fotoğraf, görüş koşulunu kaydeder. Sayısal yükseklik gerektiğinde uygun profil ölçümü ayrıca yapılır.
Daha dağınık bir ışığa geçtiğinizde aynı yaprakları yeniden kıyaslayın. Sadece yandan aydınlatmada kolay görülen motif, ürünün yaygın ışık altında duracağı bir yerde aynı etkiyi vermeyebilir. Burada sorgulanan, iki işaretin hangisinin istenen biçim olarak tanındığıdır. Örneğin bir gözlemci “yaprağın geniş kısmını ikisinde de gördüm, çökertilmiş örnekte uç kısmı zemine karıştı” diyebilir. Bir başka açıdan bunun tersi görülebilir. İşareti tanımak için hangi ayrıntının yeterli olduğunu baştan belirleyin. Yaprağın bütün sınırının görünmesi gereken bir tasarımla yalnız yönünün anlaşılması gereken bir desenin kabul ölçütü farklıdır.
Görüş farkını belirginleştirmek için bir gözlemi ışık sabitken, diğerini ışık karşı tarafa alındığında yapın. Kumaşları ve bakış yönünü değiştirmeden önce hangi tarafın aydınlık olduğunu not edin. Ardından ışık geldiği yeri değiştirin ve aynı iki kenarı tekrar bulun. Şekil bir fotoğrafta içe doğru görünüyorsa fiziksel parçada zeminle olan geçişini kontrol edin. Fotoğrafı başka birinin görmesi gerekiyorsa ışık yönünü dosya notunda tutun. Yalnız gölgenin yer değiştirmesine dayanarak yüzeyin yükselme yönünü değiştirmeyin. Üretim çizimi görünür yüzü doğrudan tarif eder. Fotoğraf, o koşulda şeklin nasıl algılandığını gösterir.
İki numunenin de arkasına bakın. İşaretin ön yüzdeki yükselmesi, ters yüzde her malzemede aynı ölçüde bir çukura dönüşmez. Kumaşın yapısı, varsa bir arka katman ve uygulama biçimi arkadaki izleri etkileyebilir. Aynı parçanın iki yüzünü ayrı fotoğraflayın ve hangi tarafta hangi görüşün kaydedildiğini belirtin. Bir kenarı nazikçe çevirerek dokumanın arka yüzünü görün. Çevirirken yaprağın ucu bakışa göre yön değiştirebilir. Bu hareketin yarattığı sağ ve sol değişimini öndeki biçimin fiziksel olarak içbükey veya dışbükey olmasıyla karıştırmayın.

Ters yüzde kontrol edilecek ayrıntıyı ürün belirler. Astarlı bir çantada iç yüz görünmeyebilir ama astarın üzerinde alttaki şekil hissedilebilir veya ışıkta belirebilir. İki yüzü de görülecek bir parçada ise ön yüzde seçilen işaretin arka taraftaki karşılığı da tasarımın parçası olur. Ürüne benzer bir denemede kullanılacak astarı veya desteği yerleştirin. Aynı malzeme ve yerleşimi iki alternatifte de koruyun. Ters tarafta bir kabarıklığın veya basılma bölgesinin nerede olduğunu yazın. Kumaş elinizdeyken hissedilen sertlik, görülen gölge ve işaret geometrisi ayrı özelliklerdir. Karar için hangisinin önemli olduğunu belirleyin.
Bir örnek kendi başına düz, ürünün üzerine yerleştirildiğinde eğimli durabilir. Ön ve arka görüntüyü düzken tamamladıktan sonra küçük bir ürün parçasında tekrar deneyin. Çantanın içe doğru dönen üst kenarında ya da kavisli bir kılıf yüzünde işaretin bir kısmı görünmeyebilir. Ürünün iki yüzü için farklı görünüm bekleniyorsa öndeki deseni arka yüzüyle birlikte bir dosyada saklayın. Örneğin ön yüzde yaprak ucu sağa bakacaksa ters yüz fotoğrafında hangi yönden çevrildiği yazılsın. Sonraki denemede kumaşın yanlış taraftan kesilmesini veya onaylanmamış bir yönün kullanılmasını önlemek için çizimde görünen yüzü açık biçimde belirtin.
Çökertilmiş alanın arka taraftaki etkisini incelemek için, işaretin görülen kısmını zemindeki benzer ve işlenmemiş bir bölgeyle karşılaştırın. Ters tarafta yalnız hafif bir iz varsa astarın veya destek malzemesinin üzerinde nereye denk geldiğini kaydedin. Üretim kararını arka yüzde gerçekten görülen ve hissedilen etkiye dayandırın. İşaret ters yüzde görünmeyecekse bile, arka tarafa dokunulduğunda sertlik hissedilip hissedilmediğini numunedeki aynı noktada kontrol edin. İşaretin yönü kullanıcının baktığı tarafa göre değişiyorsa kumaşı hangi kenardan çevirdiğinizi not edin. Sağdan sola çevrilmiş bir parça ile üstten alta çevrilmiş parçanın arkadaki şekli aynı yönde görünmeyebilir.
Aynı iki numuneyi yerleşimin düşünüldüğü ürün parçası üzerinde kontrol edin. Desen bir çanta kapağında kullanılacaksa benzer büyüklükte bir yüzeyde, esnek bir panelde kullanılacaksa benzer bir kıvrımda görün. Numuneyi tek seferde bir konumda ve aynı ışıkta değerlendirin. Bir kıvrım yaprağın bir yamacını ışığa çevirirken öteki yamaç gölgede kalabilir. Motifin en belirgin yakın çekimi yanında, normal ürün görüşünü gösteren bir fotoğraf da saklayın. Kısa bir notta yaprağın önce hangi kenarının seçildiğini ve bütün biçimin tanınıp tanınmadığını anlatın.
Örneğin bir tasarımda yaprağın koyu lacivert zeminde yandan ışık alan bir noktada ince bir işaret olarak görünmesi yeterli olabilir. Bir başka üründe motifin rafta daha uzak mesafeden bütün olarak tanınması gerekir. İlk durumda gövdenin zemine yakın tonunu koruyan ve yalnız kenarında fark edilen varyant uygun bulunabilir. İkinci durumda uç ve kavislerin geniş açıdan görünmeye devam ettiği örnek tercih edilebilir. İkisine de “daha çok kabarıyor” gibi genel bir yorum yazmak yerine, ürünün ne zaman ve nereden görüleceğini yazın. Görünüm gölgeler değiştiğinde kayboluyorsa o koşulu da tasarım kararına ekleyin.
Kullanım sırasında kumaş üzerinde bir hareket veya temas varsa o konumu kısa süreli prova edin. Örneğin astar gevşek bırakıldığında görünmeyen bir iz, iki kat yan yana geldiğinde daha belirgin olabilir. Ön yüzde kabul edilen işaretin arka tarafa etkisi ayrıca değerlendirilmeliyse aynı kumaşla ikinci bir deneme hazırlayın. Dokunma hissi tasarımda rol oynuyorsa iki numuneyi aynı koşulda elle karşılaştırın ve nerede fark olduğunu yazın. Gözlenen farkın motifin yönü mü, desteğin oluşturduğu eğim mi olduğunu anlamak için önce düz, sonra yerleşmiş durumda bakın. Yalnızca bir numuneyi farklı biçimde destekleyerek yapılan kıyas, iki motif hakkında eş bir görüş vermez.
Farklı kişiler ayrıntıları farklı mesafelerde fark edebilir. Bir kişi doğrudan önden uç kısmını görürken diğeri yandan bakıp önce kavis boyunca düşen gölgeyi seçebilir. Karar vermeden önce iki değerlendirmeyi aynı görüş noktasında tekrarlayın. Önce biçimi gördükleri yeri tarif etmelerini isteyin ve ancak sonra numune kodunu karşılaştırın. Daha sonra kumaş üründe hareket ettiğinde hangi görüşün daha sık oluştuğunu belirleyin. Yalnız yakın çekimde görünen ayrıntı markanın uzaktan tanınması için yeterli olmayabilir. Ancak dokunulabilen küçük bir ürün parçasında yakın görünüm önemli olabilir. Belirginlik kararını ilgili ürünün olağan duruşuna bağlayın ve varsa kabul edilen ışık yönünü yazın.
Onay kaydında kumaş kodunu, denenen motif boyunu, görünen yüzü ve seçilen biçim yönünü belirtin. Hangi fotoğrafta aynı açıdan karşılaştırma yapıldığı ve hangi pozisyonda ürünün görüldüğü belli olsun. Kabartılmış ve çökertilmiş numunelerin ikisini de tutmak, seçim nedenini daha sonra incelemeyi kolaylaştırır. Onaylanan numuneye ait ters yüz görünümünü de ekleyin. Yeni bir kumaş, farklı bir boy veya üründe başka bir konum kullanılacaksa önceki seçim gerekçesini yeni parçada tekrar kontrol edin.
Her iki biçim ürünün görünümünü karşılıyorsa, ön ve arka yüzün birlikte değerlendirildiği kayda dönün. Bir örnek yandan bakışta daha kolay tanınabilir, öteki astarlı ürünün içinde daha az iz bırakabilir. Hangi gereksinimin öncelikli olduğunu belirtin. İkisi için de ayrı tercih yapılabiliyorsa parça tanımını ve numune kodunu birlikte verin. Aynı kumaşın iki farklı parçasındaki karar daha sonra tek bir motif yönü olarak okunmasın. Onay yalnız güncel örneğe dayanıyorsa yeni numunede şeklin ve arka görünümün tekrar görüleceğini yazın. Tasarımın dış çizgisi ya da kumaş değiştiğinde önceki fotoğrafı doğrudan yeni parça için onay kanıtı olarak kullanmak yerine yeni örnekle eşleştirin.
Sonraki prova için hangi değişkenin aynı kalacağını yazın. Örneğin yaprağın ölçüsü ve kumaş sabit kalacak, yalnız arka destek değişecekse yeni görünümü aynı masada ve aynı ürün konumunda kaydedin. Birden çok değişiklik gerekiyorsa her numunede hangilerinin uygulandığı belli olsun. Bu bilgi, üreticiyle görüşürken görülen sonuçla denenen koşulları eşleştirmenizi sağlar.
Tasarım dosyasında “yaprak zeminden yükseliyor” veya “yaprağın iç yüzü zeminin altında” gibi açık bir ifade kullanın. Hangi kenarın tasarım açısından önemli olduğunu ve işaretin hangi mesafede tanınmasını istediğinizi yazın. Ters yüzde istenen görünüm veya dokunma şartı varsa onu da aynı kayda geçirin. Örneğin “ön yüzde yaprak ucu seçilecek, arka yüzde astardan fark edilen bir çizgi olmayacak” gibi bir karar, iki farklı özelliği kontrol edilebilir gözlemlere bağlar. Teslim edilecek dosyada numune kimliği, yön ve karar birlikte verildiğinde bir sonraki denemede aynı işaret başka bir yorumla üretilmeden önce hangi yüzün amaçlandığı bilinir.
Telefon: +90 212 576 5250
Faks: +90 212 493 0336
E-posta: info@unlutransfer.com
Yenidoğan Mah. Eser Sok. No: 6-8
Bayrampaşa, 34030,
Istanbul / Türkiye
TR 9150171175
Bayrampaşa Vergi Dairesi